د پروګرام پیژندنه

د پروګرام په اړه لنډ معلومات

د افغانستان د کلیو پراختیا لپاره د دومداره انرژۍ پروګرام د کلیو بیارغونې او پراختیا وزارت او د ملګرو ملتونو د پرمختیايي پروګرام د هڅو په پایله کې جوړه او پراختیا ورکړل شوه تر څو لمریزه برښنا د افغانستان کلیوالي سیمو ته چمتو کړي.

د کلیو پراختیا لپاره د دومداره انرژۍ پروګرام به د لمریزې برښنا اسانتیاوې په ۲۰۰ سیمو کې چمتو کړي چې له امله به یې له ۱۹۵۰۰ ډېرې کورنۍ د برښنا له نعمت څخه برخمنې شي او روغتیایي، اقتصادي او ټولنیزې ګټې به تر لاسه کړي، کورنیو ته له برښنا رسونې پرته به د دوی د اقتصادي- تولیدي فعالیتونو په برخه کې به هم ګټور پرېوځي.

 دغه پروژه به  د پام وړ انرژي او برښنا ته د خلکو د لاسرسي او د حرارتي برښنا له لارې د افغانستان په ۱۹۵۰۰ کورنۍ په ۱۹۴ کلیو کې د ټکنالوژۍ ته د لاسرسي په برخه کې مرسته وکړي. برښنا ته د لاسرسي زیاتول او د پخلي او ګرمولو وسایلو په اختیار کې ورکولو سره به د ښځو او کوچنیانو په مرګ ژوبله کې به هم د پام وړ کموالی راشي. دغه پروژه اووه ډوله پانګونه چې مخکې له دې بریالۍ وه په پراخه کچه به یې مدیریت کړي او همدارنګه به د قانوني سیاستونو او چارچوبونو له لارې به د اصلي ونډوالو ظرفیت لوړ کړي. تمه کیږي چې دغه پروژه د کلیوالي انرژۍ یوه دوامداره تګلاره چمتو کړي چې د پروژې له ټاکلي وخت به هم وغځېږي.

د افغانستان د کلیو پراختیا لپاره د پایداره انرژۍ پرګرام موخې

د پایداره انرژۍ اصلي موخه د کلیوالي اقتصاد پياوړتیا، د انرژۍ خدمات، چاپیریال ساتنه، ټولنیز عدالت او د افغانستان په کلیوالي سیمو کې د ښځو پیاوړي کول دي.

ښو پایلو ته د رسېدو په لار کې دغه پروژه له څلورو لاندنیو برخو څخه جوړه شوې ده:

۱ـ په کلیوالي سیمو کې د برښنایي خدماتو ډېرول: دا برخه په کلیوالي سیمو کې د انرژي خدماتو څارل (برښنا او حرارتي انرژي) په ۱۹۴ کلیوالي سیمو کې چمتو کوي چې  د برښنا د وړو شبکو څخه کار اخلي.

۲ـ د کلیوالي سیمو انرژي پالیسي پراخول: دا به د کلیوالي انرژۍ د پیاوړتیا لپاره یو مناسبه پالیسي رامنځته کړي، چې له فني ستندردونو او چاپیریال ساتنې څخه به ملاتړ وکړي.

۳ـ د کلیوالي انرژي د انتقال لپاره نوی نوښت: پدې انتخاب کې د کلیوالي اقتصادي خدماتو لکه کلیوالي اقتصادي زونونه، د خصوصي پانګې اچونې دیریسک میکانېزم او د ګرځنده تیلیفون له لارې د انرژۍ خدمتونو او د کلیوالي انرژۍ د خدماتو ماډل د پیسو لېږد، تر پوښښ لاندې نیسي.

۴ـ د کلیوالي ټولنو او اړوندو ادارو وړتیاو لوړول: دا د کلیو بیارغونې او پراختیا وزارت د وړتیا لوړولو کې د عامو خلکو د ودې، بانکونو او مالي بنسټونو، څېړنیزو او روزنیزو ادارو لپاره د روزنې ترسره کولو سره مرسته کوي.

د بدلون تیوري

که چیرې کلیوالي انرژې پراختیا ومومي دې سره به  کلیوالي انرژۍ پیاوړتیا پالیسي به پراخه شي او د کلیوالي انرژۍ اغېزناکولو لپاره نوښت لارې چارې به د کلیوالي سیمو وړتیا لوړولو سره د برښنایي خدماتو اداره کولو او ټاکل شويو ادارو وړتیا لوړولو سره پیاوړي شي او په افغانستان کې کلیوالي انرژي زیاتوالی به ومومي.

د کلیو لپاره د پایداره انرژي پروګرام ستراتیژیک پلان

په افغانستان کې د موجوده تجربې پر بنسټ د ننګونو او ستونزو پېژندل، دا پروګرام به یې د درې اړخیز ستراتیژي له لارې وڅاري.

په دوامداره توګه د انرژۍ خدماتو جوړولو لپاره په کلیوالي ټولنو کې د برښنایي زیربناو جوړول ترڅو د برښنایي انرژۍ خدمتونه د مناسب ټکنالوژۍ له لارې چمتو کړي.

په کلیوالو سیمو کې د انرژۍ پوښښ پراخول د اوسنیو اقتصادي فعالیتونو ملاتړ کول چې کولی شي د دوی تولیداتو ته وده ورکړي او همدارنګه په کلیوالي سیمو لکه ښوونځي او روغتونونو کې د عامه خدماتو چمتو کوونکو ته پراختیا ورکول. د کلیوالي انرژۍ پالیسي او د نوي کېدونکي انرژۍ پیاوړتیا او د موډلونو ثبات تامینولو لپاره قانوني چوکاټ.

د کلیوالي انرژۍ لپاره د نوښت ماډل چې د ټولنو، خصوصي سکتور او مالي ادارو د مهارتونو او سرچینو څخه کار اخلي ترڅو بریالي پروګرامونه سره همغږي کړي. دغه سپارل شوي ماډلونه باید د اقلیم له بدلون او انرژۍ لپاره د نړیوال مالي تمویلوونکو میکانېزمونو سره اړخ ولګوي.

لاسته راوړنې

په لومړي وار د ۳۴۰ کیلوواټ میني ګریډ هیبریډي طرح ۲۰۰۰ کورنیو ته د ننګرهار په دره نور ولسوالۍ کلیوالي سیمو کې پیل کړ.

د څلورو برښنایي فابریکو تدارکاتو طرحه بشپړول (۱ هایډرو او ۳ سولر) انرژي په کې دي ۷۹ کلیوالي سیمو کې ۱۰۰۰۰ کورنیو ته ورکول.

اوبو ګرمولو ۱۷ لمریز توکي په ( ننګرهار، بلخ، او پروان) ولایتونو کې پر ۱۷ روغتیایي مرکزونو ووېشل.

 د افغانستان استاندارد ملي ادارې ته د ۷۹ ستندردونو پیرل او د ملي کولو د پروسې تخنیکي او مالي ملاتړ.

د کلیو د بیارغونې وړ انرژي ستراتیژي جوړول او بشپړول.

د برښنا د تولید لپاره د انرژي تعرفو راټولولو لپاره د ګرځنده ټیکنالوژۍ ډیزاین.

په (هرات، بلخ، پروان او ننګرهار) ولایتونو کې د ګازي نغریو کارولو په تړاو عامه پوهاوي ورکشاپ دایرول.

د پایداره انرژۍ پروګرام دفتر په پارک کې د بادي توربین او لمریز توربین لګول.

د کابل پوهنتون د لابراتوار تجهیزات برابرول او د کابل پلتخنیک پوهنتون کې د کتابتون جوړول.

په امریکایي پوهنتون کې د نوې انرژۍ کورس برابرول.

په کور دننه او له هېواده بهر د روزنیزو کورسونو برابرول.

د پایداره انرژۍ پروګرام دفتر لپاره د ۱۰ کلیو واټ لمریزې برښنا سیستم جوړول.