معرفی خلص آجندای ملی مصئونیت غذایی وتغذیه

پس منظر

به اساس سروی ‌‌های انجام شده (سروی وضعیت زندگی مردم افغانستان و ارزیابی ملی آسیب‌پذیری و خطر NRVA -2014)، تقریباً (9.3) ملیون (33%) از مجموع نفوس افغانستان از عدم امنیت/مصونیت غذایی رنج می‌ برند و تقریباً (12) ملیون (39%) آنها زیر خط فقر زندهگی میکنند.  

با وجود بعضی پیشرفت‌ هاییکه در دهۀ گذشته در عرصۀ تغذیه و مصونیت غذایی صورت گرفته ‌است، سوء تغذیه هنوزهم منحیث یکی از مشکلات عمدۀ صحت‌ عامه باقی مانده ‌است. میزان شیوع سوء تغذیه در میان گروه ‌های مختلف اقتصادی – اجتماعی و در ولایت‌ های متخلف، متفاوت می ‌باشد. بر بنیاد سروی ملی تغذی که در سال 1392 انجام گردید، میزان شیوع سوء تغذیه مزمن یا قد کوتاهی در کودکان زیر سن 5 سال در سطح ملی (40.9%)، کم‌وزنی (25%) و ضیاع عضلی یا سوء تغذیه حاد (9.5%) دریافت گردیده‌است. میزان (40.9 درصدی) سوءتغذی مزمن به این معنی ا‌ست که  از هر 10 کودک، 4 تن آن‌ها ظرفیت فیزیکی، ذهنی و فکری کافی را بدست آورده نمی‌توانند که این امر بصورت منفی دست‌ آورد های آن‌ها را در عرصهی آموزش و تحصیلات متأثر ساخته و کارآیی‌ های اقتصادی و توانایی تولید مثل را در آن‌ها کاهش می‌دهد. سروی صحی دیموگرافیک سال 2015 نشان‌دهنده شاخص‌های پایین تغذیوی برای نوزادان و اطفال کوچک می‌باشد. بر بنیاد این سروی، میزان تغذی خالص با شیر مادر در کودکان پایین‌تر از 6 ماه (43%) و رژیم غذای تکمیلی قابل قبول برای اطفال 6 تا 24 ماهه تنها در حدود (15%) میباشد.   

سروی ملی تغذی 2013، معلومات بیشتری در بارهی وضعیت تغذی گروه های مختلف مردم افغانستان به دست می‌دهد. کم‌خونی در میان زنانیکه در سنین باروری قرار دارند (40.4%) و در میان اطفال 6 تا 59 ماهه (44.9%) یک مشکل خیلی جدی میباشد. فقدان ویتامین A در میان اطفال (50.4%) و در میان زنان (11.3%) دریافت گردیدهاست. فقدان زینک در میان هر دو گروه مشاهده گردید که میزان شیوع آن به‌ترتیب (23.4%) و (15.1%) در میان زنان و کودکان گزارش شدهاست. هم‌چنان فقدان ایودین در میان زنان و کودکان 7 تا 12 ساله بلند بوده که به ترتیب (40.8%) و (29.5%) را نشان می‌دهد. میزان کمبود ویتامین D بینهایت بلند است طوریکه در میان زنان (95.5%) و در میان کودکان (81%) گزارش شدهاست. در مجموع (9.2%) زنان سوءتغذیه یا کموزنی و (20.7%) آنها اضافه وزنی دارند. سروی متذکره نشان داد که میزان لاغری در میان دختران جوان (8%) و میزان اضافه وزنی (11.6%) می‌باشد.

دولت جمهوری اسلامی افغانستان با درک عمیق از اهمیت امنیت/مصونیت غذایی و تغذیه در افغانستان و آمار بلند فقر، گرسنگی و سؤ تغذی، به این نتیجه رسید تا بهمنظور کاهش طبعات زیانبار این معضل که باعث افزایش مرگو میر، متأثر ساختن رشد فزیکی و ذهنی اطفال و صدمه به اقتصاد کشور می‌گردد، اقدامات هماهنگ را برای کاهش و ریشه‌کنی سوء‌تغذی، عدم امنیت/مصونیت غذایی، گرسنگی و فقر روی دست گیرد. از طرف دیگر برعلاوۀ اهداف انکشافی پایدار (SDG#2) و (SDG#3) که مشخصأ برای ریشه‌کن کردن گرسنگی و بهبود صحت می‌باشد، در 12 هدف دیگر از اهداف انکشافی پایدار نیز شاخص‌هایی برای بهبود وضعیت تغذیه تذکر یافتهاست که اهمیت تغذیه را بیشتر چشم‌گیر ساخته و حکومت افغانستان را متعهدتر بر بهبود وضعیت تغذیه می‌کند.   

بدین منظور، حکومت افغانستان در همکاری با نهادهای همکار سازمان ملل متحد، مانند؛ صندوق وجهی ملل متحد برای کودکان (UNICEF)، سازمان غذایی جهان (WFP) و اداره زراعت و خوراک ملل متحد (FAO) در سال 1391، کار تهیه و ترتیب آجندای ملی امنیت/مصونیت غذایی و تغذیه را توسط متخصصان داخلی و خارجی آغاز کرد. روند تهیه آجندای ملی امنیت/مصونیت غذایی و تغذیه با راهاندازی ارزیابیها، ورکشاپها، بازدیدهای ساحوی و طرح چارچوب تکمیل و در سال 1395 توسط وزیر محترم وقت زراعت، آبیاری و مالداری حکومت وحدت ملی رسماً به جلسه شورای وزیران ارایه گردید که بعد از طی مراحل قانونی، مورد تائید قرار گرفت.

آجندای ملی امنیت/مصونیت غذایی و تغذیه به تاریخ 24 میزان 1396 طی مراسمی با حضور جلالتمأب داکتر عبدالله عبدالله، رییس اجراییه کشور، محترم حاجی محمد محقق، معاون ریاست اجراییه، وزرا و رؤسای محترم عضو در کمیتۀ رهبری آجندای ملی امنیت/مصونیت غذایی و تغذیه، هماهنگکنندۀ حرکت جهانی بهبود تغذیه، نمایندهگان ادارات ذیربط ملل متحد، نهادهای تمویل کننده و توسعهیی، تعدادی از سفارتخانههای کشورهای دوست مقیم کابل، سکتور خصوصی و جامعه مدنی در کاخ شورای وزیران (قصر مرمرین) رسماً راهاندازی گردید.

 در تطبیق آجندای ملی امنیت/مصونیت غذایی و تغذی، 14 وزارت، 6 اداره مستقل دولتی، 4 نهاد بزرگ تمویل کننده، 4 اداره ملل متحد، چندین سازمان خیریه و نمایندهگان سکتور خصوصی و جامعه مدنی سهم فعال دارند. روند جلب همکاریهای سایر سازمانها و ادارات ذیربط جریان دارد.

هدف آجندای ملی امنیت/مصونیت غذایی و تغذیه:

حصول اطمینان از این‌که هیچ شهروند افغانستان در هیچ نقطۀ کشور از گرسنگی رنج نبرده و در همه اوقات دارای تغذیه خوب میباشند.

مقاصد آجندای ملی مصونیت غذایی و تغذیه:

  1.  موجودیت مواد غذایی کافی برای همه شهروندان کشور؛ 
  2. بهبود دسترسی اقتصادی، اجتماعی و فزیکی شهروندان، بهخصوص گروپهای آسیبپذیر مردم، به غذا؛  
  3. عرضه پایدار غذا در همه اوقات و بهخصوص در حالات اضطراری به شهروندان؛
  4.  ترویج رژیم غذایی سالم، استفادۀ مؤثر ازغذا و تغذیه خوب بهخصوص برای کودکان و زنان.

 

ساختارهای ایجاد شده برای تطبیق آجندای ملی امنیت/مصونیت غذایی و تغذیه:

  1. کمیتۀ عالی رهبری آجندای ملی امنیت/مصونیت غذایی و تغذی:

متشکل از وزارتها و ادارات ذیربط دولتی، نمایندهگان نهادهای همکار ملل متحد، سکتورخصوصی و جامعه مدنی می‌باشد. جلسات کمیته عالی رهبری امنیت/مصونیت غذایی و تغذی در هر 6 ماه یکبار به رهبری جلالتمآب رئیس اجرائیه ج.ا.ا دایر می‌گردد.

  1. کمیتۀ اجرایی آجندای ملی امنیت/مصونیت غذایی و تغذیه:

متشکل از وزرا ویا معینان مسلکی  و رؤسای بخشهای تخنیکی وزارتها و ادارات ذیربط دولتی، نمایندهگان ادارات مربوطۀ ملل متحد، نهادهای تمویل کننده، همکاران توسعهیی، تعدادی از سفارتخانههای کشورهای دوست مقیم کابل، جامعه مدنی و سکتور خصوصی میباشد. هدف ایجاد این کمیته بحث روی پالیسی‌ها، استراتیژی‌ها و جنبه‌های تخنیکی و عملیاتی آجندای ملی امنیت/مصونیت غذایی و تغذیه به منظور بهبود وضعیت مصونیت غذایی و تغذیه در افغانستان می‌باشد. این کمیته پیشنهادات مشخص را در سطح پالیسی ارایه و از فعالیت‌های گروپ‌های کاری نظارت و اقدامات عملی را  درسطح پالیسی  و عملیاتی به منظور تصمیمگیری و تطبیق برنامههای انکشافی، اتخاذ می‌کند. جلسات کاری این کمیته طور ماهوار تحت ریاست یکی از وزاتهای زراعت، آب یاری و مالداری و یا صحتعامه با معاونیت مشترک رئیس عمومی دارالانشای شورای وزیران و یک نماینده از سه نهاد همکار ملل متحد (FAO, UNICEF, WFP) بهشکل دورهیی دایر می‌گردد. این کمیته نتایج جلسات خویش را به کمیتۀ عالی رهبری اجندای ملی امنیت/مصونیت غذایی و تغذیه ارایه می‌کند.

  1. سکرتریت تخنیکی آجندای ملی امنیت/مصونیت غذایی وتغذیه:

این سکرتریت در چوکات ریاست اجرائیه جمهوری اسلامی افغانستان، تحت نظر ریاست عمومی دارالانشای شورای وزیران فعالیت میکند که مسئولیت هماهنگی فعالیت‌ها و اقدامات مرتبط به مصونیت غذایی و تغذی را با ادارات زیربط حکومتی، نهادهای همکار ملل متحد، نهادهای تمویل کننده، همکاران توسعهیی، مؤسسات ملی و بین‌المللی، سکتورخصوص و جامعه مدنی به عهده دارد. سکرتریت تخنیکی آجندای ملی امنیت/مصونیت غذایی و تغذیه دارای پنچ عضو (هماهنگکنند، کارشناس تغذیه، کارشناس امنیت/مصونیت غذایی، کارشناس نظارت و ارزیابی و مسئول ارتباطات) میباشد.  

  1. گروپ‌های کاری:

چهار گروپ کاری هریک (1) گروپ کاری مصونیت/امنیت غذایی، (2) گروپ کاری تغذیه، (3) گروپ کاری دادخواهی و آگاهیدهی عامه و (4) گروپ هماهنگی همکاران توسعهیی و تمویل کنندهگان به هدف ایجاد سهولت در تقسیم وظایف و تحقق اهداف آجندای ملی مصونیت غذایی و تغذیه تشکیل گردیده‌است. این گروپها متشکل از متخصصان بخش‌ها و نمایندهگان تخنیکی ادارات و نهادهای ذیربط می‌باشد.

هدف کلی از ایجاد گروپ‌های کاری، فراهمآوری یک بستر مناسب برای هدایت و هماهنگی فعالیتها ونظریات اعضای گروپ‌های کاری در طرح و تطبیق پالیسی‌ها و استراتژی‌های امنیت/مصونیت غذایی وتغذیه در کشور، بلند بردن سطح آگاهی عامه و جلب منابع مالی و حمایت‌های تخنیکی برای تطبیق اهداف آجندای ملی مصونیت غذایی و تغذیه می‌باشد. این گروپ‌های کاری، کمیته اجرایی آجندای ملی مصونیت غذایی وتغذیه را حمایت کرده و از فعالیتهای شرکای کاری به شکل انفرادی و جمعی به کمیتۀ اجرایی گزارش می‌دهد.

  1. واحد هماهنگی آجندای ملی امنیت/مصونیت غذایی و تغذیه:

واحدهای هماهنگی آجندای ملی امنیت/مصونیت غذایی و تغذیه که بر اساس مصوبه شمارۀ (12) مؤرخ (8) عقرب 1396 شورای وزیران باید در هر وزارت و اداره ایجاد گردد، مشتمل بر حد اقل 5 تا 7 عضو از بخشهای کلیدی مانند؛ بخشهای پالیسی، پلانگذاری، مالیه، برنامهها، روابط عامه و غیره، می‌باشد. این واحد توسط نمایندۀ دایمی و یا نماینده بدیل آجندای ملی امنیت/مصونیت غذایی و تغذیه در هر وزارت و اداره رهبری می‌گردد. وظیفه اساسی این واحد هماهنگی فرآهمسازی بستری است تا تمام اعضای مربوطۀ وزارت/اداره گردهم آمده و از هماهنگ بودن پالیسیها، استراتیژیها، مقررهها و برنامههای آن وزارت/اداره با آجندای ملی امنیت/مصونیت غذایی و تغذیه اطمینان حاصل کنند. این گروپ همچنان از ظرفیتسازیهای مرتبط به آجندای ملی امنیت/مصونیت غذایی و تغذیه و آگاهیدهی در اداره مربوطه، اطمینان حاصل میکند.